( 1 ) و از آن جمله - در صورتى كه شروع به نماز وقت حاضر كند و در اثنا يادش بيايد كه نماز قضايى به گردنش هست كه در اينجا اگر محلّ عدول باشد ، مستحب است به نماز قضا عدول نمايد ، مگر آنكه بترسد با عدول به نماز قضا ، وقت فضيلت نماز حاضر ، فوت شود ، كه در اين صورت ، مستحب بودن عدول ، جاى تأمّل است ، بلكه مستحب نبودن آن خالى از قوّت نيست . ( 2 ) و از آن جمله است - عدول نماز واجب به نماز مستحبى ، و اين عدول در دو مورد ( جايز ) است : اول در مورد ظهر روز جمعه ، براى كسى كه قرائت سورهء جمعه را فراموش كند و سورهء ديگرى را بخواند و به نصف يا بيشتر از آن رسيده باشد [ مىتواند همان را با عدول نافله قرار دهد ] دوم در جايى كه شخص مشغول نماز ( واجب ) باشد و نماز جماعت برپا شود و بترسد ( اگر نمازش را تمام كند ) به جماعت نرسد ، در اين صورت جايز است ، نمازش را نافله قرار دهد و در دو ركعتى سلام دهد تا به جماعت برسد . ( 3 ) مسألهء 13 - عدول از نماز مستحبّى به نماز واجب و از نماز مستحبى به نماز مستحبى ، حتى اگر مثل نمازهاى واجب ، وقت و ترتيب خاصى داشته باشند ، جايز نيست ، و همچنين عدول از نماز قضا به نماز وقت حاضر ، ( ادا ) جايز نيست . بنابراين ؛ اگر مشغول نماز قضا شود و در اثنا متوجّه شود كه نماز وقت حاضر ، وقتش تنگ شده ، بايد نماز قضا را رها كرده و نماز حاضر را بخواند و نمىتواند از نماز قضا به نماز حاضر ، عدول نمايد و همچنين عدول از دو نماز وقت حاضر كه رعايت ترتيب بين آنها لازم است ، از نماز قبلى ( اوّلى ) به نماز بعدى ( دوّمى ) جايز نيست ، بر خلاف عكس آن ( كه عدول از نماز اوّلى به دوّمى جايز است ) پس اگر به خيال آنكه نماز ظهر را نخوانده ، شروع به نماز ظهر نمايد ، و در اثنا روشن شود كه نماز ظهر را خوانده است ، نمىتواند از آن ، به نماز عصر عدول نمايد ، و اگر نمازگزار در موردى كه عدول جايز نيست ، عدول نمايد ، و قبل از آنكه به ركنى داخل شود ، متوجّه جايز نبودن آن شود ، بعيد نيست نمازى كه از آن ، عدول نموده ، صحيح باشد بنابراين بايد چيزهايى را كه پس از عدول ، انجام داده [ مثلا سوره خوانده ] ، ( بار ديگر ) به عنوان نماز قبل از عدول ، انجام دهد . ( 4 ) مسألهء 14 - اگر مثلا به قصد دوّمين دو ركعت نماز شب ، شروع به نماز كند و در بين آن يادش آيد كه اوّلين دو ركعت را نخوانده ، نمازش صحيح است و قهرا دو ركعت اوّل ، حساب مىشود و اين از باب عدول نيست و احتياج هم به عدول ندارد ، زيرا در اوّل و دوّم بودن نماز ، قصد ، معتبر نيست ، بلكه مدار آنها بر همان حالتى است كه به حسب واقع موجود است ( كه اگر واقعا اوّل باشد وصف اوّليت را خواهد داشت ، و همچنين . . ) . ( 5 ) تكبيرة الاحرام ( 6 ) تكبيرة الاحرام ، تكبيرة الافتتاح هم ناميده مىشود ، و شكل آن « اللّه اكبر » است و غير